Phalammuhna ahihkeileh Hoihmuhna (Optimism)
Minam kipawlna ahi-a, mipawl kipawlna, sumzonpaaizon kipawlna leh dongtuak-huh kipawlna-a kipan kipawlna ciatciat-ah kipawlna paizia khatciat neidiimdiam-in akiphut kipawlnate' tungtaang sepzia bawlzia, masuan zopzia leh kalsuanzia, mazanzia leh matutzia cbt mipi' theihkim ding-in kilanghtang-in akisuah ciang-in bang deihna-hiam cihleh koi-laai kisam, koi mun-ah thaneem, koi tak-ah lawhcing, bangteng kisamlaai, bangteng kimangngilh, bangteng kithuapkha, bangteng kitukalh bangteng kihua, maailam' ading bangteng lamet omlaai, bang lampiteng kihong, akoi lampiteng kikhaak, ei' kipawlna tha-in bangtan phuzo, baanzoding cihte mipi' lam pan-in pulaak theihna, suahtheihna, deihna puakluut theihna lampite honsakna ahihi.
Upa makaai nihlehthum-in mapang kankan mahleh mipi' lam pan-in tuabang lunggulhnate kupkhop theihna leh pulaak theihna a-om keileh kipawlna kici thei-nawn lodinghi, banghanghiam cihleh kipawl cihciang-in lungsim kibangteng kigawmkhawm cihna hilo zaw-a, "Akidang saanzia-te akinaai theipen ding-a gawmkhopna-in Kipawlna-maan" ahihi. Tua ahihman-in mi-khat abatsam-ah niinthelno abaan hang-in amah'n mu theilo ahihman-in theise lo-in awlmawhlo pahhi, ahizong-in azii, ata, alawm khatpeuh-in mu-in asiaksiangsak ciang-in zii leh ta leh lawm hihna' kalsuanna neino masa-khat suak-a, tua-in khatlehkhat kihuhtuahna' kipatna ahihi.
Mi khatpeuh-in thuhoih ahihkeileh deihsakna-tawh thuthuuk thugil honggen ciang-in khatveivei ei mahmah-in I-theih khaakloh hinapi "tua leltak thuthak theikisa zawlaai" I-ci theizeel uh-a, ahizong-in akiphasak leh thuzong atheisim kiiukiau te-in "ka theihsa" acih hang-in atheihthak ahihman-in ciing-in zuuisim veve-a, tuasung-ah ahai zawdiakte-in ahihleh atheih ngeilohpi "ka theihsa" cihleh zuihloh, ciinloh thuah uhhi. Tuabang-in akipulaak lampi-hoih khatpeuh I-paampaih ciang-in kuamahdang sumhlo-in eimahmah sumh I-hihman-in supnading I-lamnaih keiding uhhi.
Mi khat-in hongdeihsak thuhoih (deihsak cihciang-in dawigilo-tawh kithuah ahihkei buangleh asia-lam kideihsak cihbang omngei loding ci-thei masa photphot lehang) honggen ciang-in lungngaih kician neimasa lopi-in paampaih dingleh nehpiik ding-in kisa masa-kei hamtang lehang supna omlo dinghi, banghanghiam cihleh eima' thaneemna-khat hong-awlmawh mi khat-in eima' kiang-ah honggenleh naakpi-in lungdamding akilawm hi-a, ama' honggen bang-in zuuizo laailehang naakpi meetna ompahhi. Alehbulh-ah, tuabang hong kigen ciang-in, "kei' theihzahzong theilo, kipilsak, bangmah lau aneilo kahi" cihbek thamlo, tuabang honggenpa/nu leh thuhilh kiikgiap cihbang-in thu-khat siatmuhna (pestsimism) lamtawh I-dawntuah ciang-in naakpi supna a-omlo I-sa khading-a, I-sak bekmah hi-in supna lianpi angahkhin I-hih uhhi.
Kipawlnopna lungsim neilo-in phalammuhna (optimism) nei cihbang omngeilo-a, siatmuhna-in tangpeekna' kipatna ahihi. Eite' it ahihkeileh I-pahtaak ahihkeileh I-zahtaak simsim khat-in thuhoih honghilh ciang-in ahihkeileh I-khialhna hongkawk ciang-in ki-thangpaihlaak ngamlo zaw-a, thangpaihlaak, hehlaak cihte-pen tuabang-a thu honghilhte bangmah-a simlohna ahihi. Mi khatpeuh bangmah-a I-simloh ciang-in Pasian' thu lamtawhzong genloh, leitung buppi Mihing' Hihtheihna (Human Right) mahmah-inzong aphalloh thu-khat ahihi. Mihing khatpen mihing mahbang-a bawlding hi-a, tua mihing-in mihing dangte-tawh akithuah ciang-in mihing mahbang-in gamtat kampau aneihding ama' mawhpuak ahihi.
Mi khatpen mihing-in sehthei-in, lungsim aneihlam phawkpih lehang tua-mi' deihna leh ei' deihna aki-keelki omsunte ahihtheizah-in akinaai theipen ding-in I-haanciam theiding uhhi. Tuabang-in mihing khatlehkhat kizopna-ah phalammuhna I-neihtheih nading-in I-kiimlehpaam pan-a I-kithuahpih mite aneupen-in mihing bang-a saantheih masakding thumasa ahihi, banghanghiam cihleh mi-leh mi akiho ciang-in mihing hihna kilanghsak-a, mihing-in mihing' tung-a mawhpuakte atheih keileh mihing cidamlo hi-a, mihing cidamlo-pen ganhing gilote' sang-in aguu (poison) khauhzaw ahihman-in alauhuaipen suakthei-hi.
Tua ahihman-in mihing-in mihing hihna mawhpuak azawh kuul-a, ahoih apha lamlahna leh thulahnate aneupen-in zuui zokei-phial lehzong sialam dawntuahna-tawh dawntuah lohding thumasa ahihi. Sialam dawntuahna-in maailam' ading thuhoih thupha khaaktan tawntung-a, phalammuhna-tawh dawntuahna-in maailam' ading thuhoih thupha lampi zaitak-in honghonsak ahihman-in thusia hongtun hunciang nangawn-in kizuunsiam theidinghi. Thuhoih leh thusia hih mannihte-pen ama' thu-in hong mawkluut theilo-a, eima' muakdaan zil-in hongluut tawntung-a, bangnambangnam kipawlna hitaleh thupha amauk kipawlna peuhpeuh-ah thuhoih thupha hongluut tawntung ding-a, thusia nangawnzong hong tonpih ciang-in thupha-tawh thuhoih kisuaksak theikha dinghi.
Hihpen phalammuhna' lawhtaak ahihi.




